|
«Հորիզոն Եվրոպա» ծրագրի շրջանակում կիրականացվի Ինֆորմատիկայի և ավտոմատացման պրոբլեմների ինստիտուտի համակարգմամբ «WARIE» նախագիծը
ԵՄ «Հորիզոն Եվրոպա» շրջանակային ծրագրի HORIZON-WIDERA-2025-01 մրցույթի արդյունքում ֆինանսավորման է երաշխավորվել «WARIE» («Widening AI Research and Innovation for Excellence in the Eastern Partnership») նախագիծը, որի համակարգողն է Ինֆորմատիկայի և ավտոմատացման պրոբլեմների ինստիտուտը։
Մրցույթն աչքի է ընկնում բարձր մրցունակությամբ․ 2025 թվականին ներկայացված 284 հայտերից ընտրվել են շուրջ 27-ը, որոնցից մեկը հայաստանյան կողմի համակարգմամբ նախագիծն է։
Նախագծի կոնսորցիումում հայաստանյան կողմից ընդգրկված է նաև Երևանի պետական համալսարանը, ինչպես նաև 11 գործընկեր կազմակերպություններ՝ Վրաստանից, Մոլդովայից, Գերմանիայից, Ֆրանսիայից, Շվեյցարիայից և Շվեդիայից։
Նախագիծը նպատակ ունի խթանելու արհեստական բանականության (AI) ոլորտում գիտական հետազոտությունները և նորարարությունը Արևելյան գործընկերության երկրներում՝ Հայաստանի, Վրաստանի և Մոլդովայի առաջատար համալսարանների և գիտահետազոտական կենտրոնների կարողությունների զարգացման միջոցով։
«WARIE»-ի շրջանակում նախատեսվում է ստեղծել միջգիտակարգային AI հետազոտական գերազանցության կենտրոններ, որոնք կկենտրոնանան հատկապես առողջապահության և գյուղատնտեսության ոլորտների վրա։
Նախագիծը նաև նպատակ ունի զարգացնելու հետազոտական կառավարման համակարգերը, խթանելու երիտասարդ գիտնականների և հետազոտողների կարողությունների զարգացումը, ներդնելու բաց գիտության սկզբունքներին համապատասխան թվային ենթակառուցվածքներ և խորացնելու համագործակցությունը եվրոպական առաջատար համալսարանների ու հետազոտական կենտրոնների հետ։
8 ամիս տևողությամբ նախագծի ընդհանուր բյուջեն կազմում է ավելի քան 4.2 մլն եվրո։ Նախագծի սկիզբը նախատեսվում է 2026թ․ սեպտեմբերից։
Հիշեցնենք, որ ԵՄ հետազոտությունների և նորարարության շրջանակային ծրագրերին ասոցացումը և Եվրոպական հետազոտական տարածքին հայաստանյան համայնքի ինտեգրումը՝ որպես հետազոտության և նորարարության ոլորտների առաջնահերթություն, արտացոլված են նաև ՀՀ գիտության ոլորտի զարգացման 2026-2030թթ․ ռազմավարության նախագծում։
ԵՄ շրջանակային ծրագրերին մասնակցությունը հնարավորություն է ընձեռում հայաստանյան գիտական համայնքին՝ մասնակցելու համաշխարհային նշանակության կիրառական խնդիրներին միտված հետազոտություններին և զարգացնելու համապատասխան կարողություններ։
Հատկանշական է, որ ԵՄ «Հորիզոն Եվրոպա» ծրագրին հայաստանյան կազմակերպությունների մասնակցությունը և ներգրավված միջոցների ծավալն արդեն իսկ կրկնակի գերազանցում են նախորդ շրջանակային ծրագրի ցուցանիշները․ 2021-2025 թթ. հայաստանյան դիմումատուների կողմից ներկայացվել է ընդհանուր 183 հայտ (որից 39-ը՝ 2025թ․-ին), կնքվել է ֆինանսավորման 25 պայմանագիր (որից 8-ը՝ 2025թ․-ին)՝ շուրջ 8.33 մլն եվրո ընդհանուր բյուջեով։
|
|
|